MENTAL RETARDASYON NEDİR? (Zeka Geriliği Nasıl Anlaşılır?)

 

Editör: Psikolog Duygu Has

‘Mental’

 

sözcüğü İngilizce kökenli olup kelime anlamı olarak ‘akıl, zihin’ kavramlarına karşılık gelir, ‘retardasyon’ ise yine İngilizce kökenli bir sözcük olup ‘gecikme, erteleme’ anlamlarına gelmektedir. Kelime anlamlarına bakıldığında Mental Retardasyon’un zeka geriliği ya da zihinsel engeli olan bireyleri tanıladığını anlayabiliriz. Genel olarak engel ya da engelli olma durumu, insan yaşamını kısıtlayan bir durumdur. Anne karnında ya da doğum sırasında ve sonrasında veya da sağlıklı bir yaşam sürerken uğranılan talihsiz bir kaza sonucunda her insan hayatına bir engelle devam etmek durumunda kalabilir. Engelli terimi günümüzde birçok şekilde karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde, 5378 sayılı özürlüler (engelli) kanuna göre engelli olmanın tanımı; “Doğuştan veya sonradan gelen hastalıklar veya kaza sonucu olan sakatlıklar, vücudun görsel/işitsel/zihinsel/ruhsal farklılıklar öne sürülerek toplumsal/yönetsel tutum ve tercihler sonucu yaşamın birçok alanında kısıtlanan, engellerle karşılaşan kişilere denir.

 

Ortopedik, görme, işitme, konuşma, zihinsel, fiziksel, otistik ve süreğen hastalıklar engel türleri olarak sayılmaktadır. Ülkemizde ortopedik engelin yanı sıra Mental Retardasyon dediğimiz zihinsel engellilik durumu da yaygındır. Bireye Mental Retardasyon yani zeka geriliği olduğu tanısının nasıl ve neye göre konulduğunu anlamak için öncelikle zeka ve zihin gibi kavramların ne olduğunu anlamak gerekir.

 

Zeka, insan beyninin karmaşık ve soyut yeteneklerine işaret etmektedir. Bu yeteneklerin birbirleri ile ilişkili ve uyum içerisinde çalışması sonucu zihinsel fonksiyonlar yürütülür. Dolayısıyla, zihin böyle karmaşık pek çok yeteneğin uyumlu olarak çalışmasının meydana getirdiği yetenekler bileşenidir. Zihin oldukça komplike, soyut ve anlaması zor bir kavram olabilir. Fakat, en genel ve kolay haliyle zeka, uyaranları algılama, değerlendirme, düşünme, öğrenme, sorun çözme ve çevreye uyum sağlama gibi yüksek zihinsel işlevlerin tümüne işaret etmekte, zihinsel engel de tüm bu yüksek beyin işlevlerinde meydana gelen kayıplar olarak değerlendirilmektedir.

 

Zekayı insanların davranışlarında da görebiliriz çünkü bilinçli her davranış zekanın ürünüdür; bilinçsizce yapılan davranış ise zihinde bir problem olduğuna işaret edebilir. Zeka testlerinden elde edilen puanın (IQ) 70 ten az olması bireyin zihinsel işlevlerini yerine getirmek konusunda normalin altında olduğunu gösterir.

 

Zeka geriliğinin seviye baz alınarak oluşturulmuş olan yaygın bir sınıflandırması şu şekildedir:

 

Hafif Zeka Geriliği ya da Hafif MR:

 

Zeka puanları 55-70 arasındadır. Bu bireyler Debil olarak adlandırılır, bu eğitilebilecekleri anlamına gelmektedir. Özel eğitim ile desteklendikleri takdirde okuma-yazma ve aritmetik gibi akademik becerileri kazanabilirler. Kendi hayatlarını idame ettirmekte zorlanmazlar. %85 oranıyla zihinsel engelli kategorisinde en kalabalık sınıftır.

 

Orta Zeka Geriliği(Orta MR):

 

zeka puanları 35-55 arasındadır. Bu kategorideki bireyler Embesil olarak adlandırılır, öğretilebilir olarak nitelendirilebilirler. Okuma-yazma gibi akademik yetenekler kazanabilmeleri için çok ciddi özel eğitim ve aile desteğine ihtiyaçları vardır. Yaşamları boyunca kendilerine destek olacak birine ihtiyaç duysalar da fazla beceri gerektirmeyen ve karmaşık olmayan işlerde çalışabilirler. Mental Retardasyonlu grubun %10 unu oluştururlar.

 

Ağır Zeka Geriliği (Ağır MR): Zeka puanları 25-35 arasında olan bu grup İdiot olarak adlandırılır ve bağımlı olarak nitelendirilir. Bu gruptaki bireyler günlük yaşamlarını idame ettirmekte epey zorlanırlar. Yürümeyi 6 yaşına kadar öğrenemeyebilir, tuvalet alışkanlığı edinme konusunda hayat boyu sorun yaşayabilirler. Kendilerine yetecek kadar dahi konuşma becerisi kazanamazlar genellikle ihtiyaçlarını sadece tek kelime ile belirtecek kadar sözel iletişim kurabilirler. Yanlarında bir yetişkin olmadan yaşamlarını sürdüremezler. Zihinsel engelli grubunda görülme oranları yaklaşık %3-4 kadardır.

 

Çok Ağır Zeka Geriliği(İleri MR):

 

Zeka puanları 25’in altında olan gruptur. Ağır İdiot olarak adlandırılıp, tam bağımlı olarak nitelendirilirler. Öz bakım becerilerine yerine getiremez ve konuşamazlar, bir yetişkine bağımlı olmanın yanı sıra çoğu zaman yatağa da bağımlıdırlar. Öğrenme güçlüklerinin yanında konuşma engeli ve bedensel engeli bulunan bu bireyler hayatları boyunca hiçbir şey öğrenemez ve de genellikle bakımsızlıktan uzun süre yaşama şansı bulamazlar.

www.reklampedia.com www.tuncbilekreklam.com www.tuncbilekreklam.com.tr KEYİFLİ SEYİRLER DİLERİZ :)

 

Benzer İçerikler

İçeriğe ait yorumlar (0)

İçeriğe yorum bırak

Yorumlarınızın yayınlanabilmesi için (*) işaretli tüm alanların doldurulması zorunludur.


E-Mail listemize kayıt olmak ister misiniz ?

Reklam Alanı